7 Faktów o rozwoju dzieci

7 faktów o rozwoju dzieci, które pomogą Ci lepiej zrozumieć swoje maleństwo i podejść do niego w taki sposób, by Wasza więź była bliska, mocna i stabilna. 

Fakt 1. Dziecko zaczyna swoją interakcję ze światem i rozwój intelektualny będąc jeszcze w brzuchu matki.

Mówi o tym dyscyplina naukowa zwana haptonomią. Rozwój intelektualny i fizyczny dziecka rozpoczyna się już w życiu płodowym, a kluczowe zmiany zachodzą w określonych tygodniach ciąży. Dziecko będące jeszcze w brzuchu matki, któremu ojciec czyta codziennie bajki, jest w stanie rozpoznać tembr jego głosu zaraz po urodzeniu. Noworodka cechuje wyjątkowa wrażliwość na bodźce dźwiękowe i zapachowe, które poznaje jeszcze w łonie matki. Sam tego doświadczyłem po narodzinach mojej córki Zosi, którą uspokoiłem natychmiast po porodzie, nucąc jej melodię, którą śpiewałem jej często, gdy była jeszcze w brzuchu swojej mamy. Kontakt fizyczny i bliskość matki po narodzinach mają ogromny wpływ na regulację ciała dziecka i jego poczucie bezpieczeństwa.

Więcej na ten temat przeczytasz w artykule Mamo, tato, ja już widzę, słyszę, czuję!

Dodatkowy fascynujący fakt. Dzieci potrafią rozpoznawać głos matki już po urodzeniu, a ich zdolność do nauki języka jest największa w pierwszych latach życia.

Już od chwili narodzin dzieci wykazują niezwykłe zdolności – potrafią rozpoznać głos swojej matki, który słyszały jeszcze w łonie matki. To dowód na to, jak wrażliwy i chłonny jest mózg dziecka w pierwszych latach życia. Właśnie wtedy dzieci mają największy potencjał do nauki języka – chłoną nowe słowa, dźwięki i intonacje z otoczenia. Dlatego tak ważne jest, by rodzice jak najwięcej mówili do dziecka, czytali mu książki i śpiewali piosenki. Każda rozmowa i wspólne czytanie wspierają rozwój językowy i intelektualny dziecka, budując solidne podstawy na przyszłość.

Fakt 2. Psychiczny stan kobiety w ciąży ma ogromny wpływ na zdrowie dziecka.

Ostatnie badania psychologiczne dowodzą, że silne negatywne przeżycia matki lub długotrwały stres mogą destruktywnie wpłynąć na dziecko. Mogą doprowadzać czasami do bardzo poważnych zaburzeń rozwojowych. Do upośledzeń lub, w najlżejszych sytuacjach, do powstawania lęków, które ujawnią się u dziecka w kilka lat po porodzie. Stan psychiczny kobiety w ciąży wpływa nie tylko na zdrowie fizyczne, ale także na odporność psychiczną dziecka.

Podczas negatywnych emocjonalnych przeżyć matki, wytwarzane są w jej organizmie substancje chemiczne, które, przenikając przez łożysko i pępowinę do organizmu dziecka, wpływają negatywnie na jego rozwój fizyczny, neuronalny oraz emocje dziecka. Takie doświadczenia mogą rzutować na przyszłość dziecka, jego emocje oraz prawidłowy rozwój. Zdrowe funkcjonowanie dziecka zależy od zaspokojenia jego potrzeb emocjonalnych i rozwoju samoregulacji. Dziecko samo nie potrafi jeszcze radzić sobie z trudnymi emocjami i potrzebuje wsparcia rodzica w rozwiązywaniu problemów oraz budowaniu wytrwałości. Umiejętność radzenia sobie z emocjami i wytrwałość są kluczowe dla dobrego funkcjonowania dziecka w przyszłości.

Jak walczyć ze stresem w ciąży? Polecamy świetny artykuł Magdaleny Chrzan-Dętkoś.

Fakt 3. Rozwój mózgu dziecka jest najbardziej intensywny w pierwszych latach życia – to wtedy powstają miliony nowych połączeń nerwowych.

Rozwój mózgu dziecka w pierwszych latach życia to prawdziwy cud natury. W tym okresie mózg dziecka rozwija się w zawrotnym tempie. Każdego dnia powstają miliony nowych połączeń nerwowych, które są fundamentem dla przyszłych umiejętności, emocji i zdolności poznawczych. Już w pierwszym roku życia mózg dziecka osiąga imponującą wielkość, a do trzeciego roku życia ma aż 80% objętości mózgu dorosłego człowieka. To właśnie w tych pierwszych latach życia dziecko rozwija się najintensywniej. Dlatego tak ważne jest, by otaczać je troską, stymulować zmysły i pozwalać na swobodne poznawanie świata. Każda zabawa, rozmowa czy wspólne odkrywanie nowych rzeczy ma ogromny wpływ na rozwój mózgu dziecka i budowanie jego potencjału na całe życie.

Fakt 4. Dziecko rodzi się z kilkoma unikalnymi talentami i tylko od nas zależy, czy pomożemy mu je odkryć i rozwinąć.

Każde dziecko rodzi się z niepowtarzalnym zestawem talentów i predyspozycji, które mogą rozkwitnąć dzięki wsparciu rodziców. Wychowanie dziecka to nie tylko dbanie o jego bezpieczeństwo i zdrowie. Ale także uważne obserwowanie, w czym maluch czuje się najlepiej i co sprawia mu radość. To właśnie rodzice mają kluczową rolę w odkrywaniu i rozwijaniu tych wyjątkowych umiejętności. Wspierając rozwój dziecka, dajemy mu szansę na odnalezienie pasji, które będą miały pozytywny wpływ na jego przyszłość. Warto pamiętać, że każde dziecko jest inne. Nie porównujmy go do innych, lecz celebrujmy jego indywidualność i wspierajmy w budowaniu pewności siebie oraz rozwijaniu talentów. To inwestycja w szczęśliwe i spełnione życie naszego dziecka.

Unikalne talenty

Badania Instytutu Galupa, przeprowadzone na milionach osób na całym świecie, potwierdzają, że każdy człowiek rodzi się z co najmniej 5 unikalnymi talentami. Niestety niewielu rodziców ma tego świadomość. W wychowaniu dziecka kluczowe jest indywidualne podejście do każdego dziecka i zrozumienie, że każde dziecko rozwija się w swoim tempie. Rodzic powinien nauczyć swoje dziecko rozumieć własne emocje i talenty, wspierając je w długotrwałym procesie rozwoju. Co więcej, praktycznie wszyscy posługują się wobec swoich dzieci destruktywną krytyką i oceną, która uniemożliwia odkrycie ich indywidualnego potencjału. To w konsekwencji doprowadza do zbudowania zaniżonej samooceny i niszczenia poczucia własnej wartości dzieci oraz negatywnie wpływa na zachowanie dziecka.

Uczenie się przez zabawę i kontakt z różnorodnymi przedmiotami w domu sprzyja rozwojowi dzieci i buduje pozytywne zachowanie dziecka. Małe dzieci rozwijają swoje talenty i umiejętności poprzez zabawę, a atmosfera w domu oraz doświadczenia z dzieciństwa mają ogromny wpływ na rozwój i emocje. Prawidłowo wspierane dzieci rozwijają się najlepiej, gdy rodzic angażuje się w wychowaniu dziecka i dba o jego dziecko, budując z nim bliską relację.

Fascynujące fakty: Badania pokazują, że już w wieku przedszkolnym dzieci potrafią wykazywać unikalne talenty, a odpowiednie wsparcie rodzica i zabawy w domu mogą znacząco wpłynąć na ich rozwój.

Dowiedz się więcej o talentach.

Fakt 5. Praktycznie cały potencjał intelektualny dziecka kształtuje się do 6 roku życia.

Pierwsze lata życia dziecka to czas, kiedy dziecko uczy się najwięcej i najintensywniej. To właśnie do 6 roku życia kształtuje się niemal cały potencjał intelektualny, który będzie towarzyszył mu przez całe życie. W tym okresie dziecko rozwija swoje umiejętności, kreatywność i ciekawość świata. Rodzice mają ogromny wpływ na przebieg rozwoju dziecka – to od nich zależy, czy maluch będzie miał szansę na wszechstronny rozwój. Warto więc zadbać o to, by otoczenie dziecka było bogate w bodźce, a codzienne aktywności wspierały jego naturalną chęć poznawania i uczenia się nowych rzeczy. To niezwykle ważne, by w tych pierwszych latach życia dziecko miało możliwość rozwijać się w atmosferze wsparcia, zrozumienia i miłości.

W momencie przyjścia dziecka na świat ma ono około 100 mld komórek nerwowych w mózgu. Jednak to nie one determinują potencjał umysłowy każdego człowieka, a ilość połączeń neuronalnych pomiędzy tymi komórkami. Warto podkreślić, że mózg dziecka w tym okresie ma znacznie więcej aktywnych połączeń niż mózg osoby dorosłej. W mózgu dziecka powstaje duża ilość połączeń neuronalnych, co znacząco wpływa na jego zdolności poznawcze. Jego mózg intensywnie rozwija się dzięki różnorodnym bodźcom i aktywnościom. Do szóstego roku życia trwa najaktywniejsza budowa tych połączeń, którą wspomagają bogate w bodźce otoczenie oraz określone sekwencje ruchów kończyn dziecka.

Klasycznym przykładem jest raczkowanie. Nawet banalne bujanie niemowlaka w ramionach pomaga budować jego układ  przedsionkowy. Jednak to do 3. roku życia powstaje tych połączeń najwięcej, bo aż 50%. Kontakt z różnymi przedmiotami oraz zabawy na świeżym powietrzu wspierają rozwój mózgiem dziecka. Dlatego właśnie w tym okresie dzieci chłoną wszystko jak gąbka.

Dowiedz się więcej o wpływie ruchu na rozwój mózgu.

Fakt 6. Dzieci potrzebują od nas zaspokojenia przede wszystkim ich potrzeb emocjonalnych – miłości i bezpieczeństwa.

Rozwój dziecka to nie tylko nauka i zdobywanie nowych umiejętności, ale przede wszystkim zaspokojenie jego potrzeb emocjonalnych. Dzieci, które czują się kochane i bezpieczne, mają solidne fundamenty do zdrowego rozwoju. Miłość i poczucie bezpieczeństwa to najważniejsze, co rodzice mogą dać swojemu dziecku. To one budują zaufanie do świata i siebie samego. Warto pamiętać, że zaspokojenie potrzeb emocjonalnych dziecka ma ogromny wpływ na jego przyszłe relacje, poczucie własnej wartości i zdolność radzenia sobie z wyzwaniami. Dlatego tak ważne jest, by codziennie okazywać dziecku miłość, akceptację i wsparcie, tworząc dom pełen ciepła i zrozumienia.

Jednym z najbardziej wymownych dowodów są statystyki szpitalne z USA, gdzie zaraz po II wojnie światowej umieralność niemowlaków pozostawionych na oddziałach szpitalnych bez rodziców sięgała 80-90%, pomimo braku konkretnych przyczyn, chorób oraz przy zapewnieniu im niezbędnego odżywiania. Po tych doświadczeniach, konsylium medyczne wraz z psychologami wprowadziło nakaz noszenia na rękach i przytulania niemowlaków, po którym ich umieralność spadła praktycznie do zera…

Kontakt ciała dziecka z ciałem rodzica podczas przytulania wspiera prawidłowy rozwój emocjonalny, zdrowe funkcjonowanie malucha oraz zaspokojenie jego potrzeb emocjonalnych. Bliskość i przytulanie pomagają dziecku rozwijać samoregulację oraz radzić sobie z emocjami dziecka. Dziecko samo nie potrafi jeszcze rozwiązywać problemów emocjonalnych i potrzebuje wsparcia rodzica w budowaniu wytrwałości oraz dobrego funkcjonowania emocjonalnego. Zaspokojenie jego potrzeb emocjonalnych jest kluczowe dla prawidłowego rozwoju malucha.

Przeczytaj więcej o bliskości jako fundamencie wychowania.

Fakt 7. Najważniejszym czynnikiem wychowawczym jest nasze własne zachowanie.

To, jakimi jesteśmy ludźmi na co dzień, ma ogromny wpływ na wychowanie dziecka. Dzieci uczą się przede wszystkim przez obserwację i naśladowanie dorosłych. To nasze zachowanie, reakcje i sposób radzenia sobie z emocjami stają się dla nich wzorem. Rodzice powinni być świadomi, że każde ich słowo i gest kształtują postawy i wartości dziecka. Dlatego tak ważne jest, by dawać dobry przykład, okazywać szacunek, empatię i wytrwałość. Tworząc pozytywne wzorce, pomagamy dziecku rozwijać się w zdrowy, harmonijny sposób i budować silne fundamenty na całe życie.

Niestety wzorce rodzicielskie, które zostały nam „sprzedane” przez własnych rodziców, są tak głęboko zakotwiczone w naszej podświadomości, że uruchamiają się, czy tego chcemy czy nie, gdy sami wchodzimy w nową rolę życiową – rodziców. Wzorce osoby dorosłej z dzieciństwa mają ogromny wpływ na wychowanie jego dziecka. Po prostu nie dysponujemy innymi wzorcami, dlatego bez pracy nad sobą i swoją świadomością bardzo trudno jest to zmienić.

Dzieci uczą się przez naśladowanie

Dzieci rozwijają swoje kompetencje społeczne i emocjonalne przez uczenie się i naśladowanie zachowań dorosłych w domu. Musimy zrozumieć jedną rzecz, która jest kwintesencją całego procesu wychowania – uczymy w 100% przez własny przykład. A więc nie ma znaczenia, jak bardzo będziemy starali się wpoić dziecku pewne zasady i normy zachowania. Na jego wychowanie w największym stopniu będzie miało wpływ to, w jaki sposób postępujemy. Jak reagujemy, odpowiadamy, zachowujemy się w stosunku do siebie, partnera, rodziny i samego dziecka. Rodzic powinien nauczyć dziecko prawidłowego radzenia sobie z emocjami i rozwiązywania konfliktów, ponieważ to kluczowe dla dobrego funkcjonowania dziecka i budowania relacji z dziećmi.

Wychowanie małego dziecka to długotrwały proces wymagający wytrwałości i indywidualnego podejścia do każdego dziecka. Prawidłowe wzorce zachowania dorosłych są niezbędne, aby maluchy mogły prawidłowo rozwijać swoje umiejętności społeczne i emocjonalne. Dziecko rozumie i naśladuje zachowanie dorosłych, a atmosfera w domu kształtuje jego dzieciństwo i wpływa na zachowanie dziecka w przyszłości.

O tym, jak efektywnie kształtować małego człowieka opowiada Agnieszka Stein.

Więcej na stronie www.rodziceprzyszlosci.pl

Sebastian Głydziak i Wojtek Marciszewski