Dochodzenie odszkodowania za wypadek osoby pozostającej pod opieką szkoły

Dochodzenie odszkodowania za wypadek osoby pozostającej pod opieką szkoły – co warto wiedzieć, jak działać i jakie dokumenty zgromadzić. Zobacz!

Czym jest wypadek w szkole? Dochodzenie odszkodowania za wypadek osoby pozostającej pod opieką szkoły

Na gruncie obecnych przepisów prawa za wypadek ucznia uznaje się zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w trakcie pozostawania ucznia pod opieką szkoły lub placówki. 

Wypadek dziecka w szkole to nagłe zdarzenie, które może mieć miejsce zarówno na terenie szkoły, jak i podczas zajęć organizowanych poza nią. W czasie pozostawania ucznia pod opieką szkoły. Do podstawowych obowiązków szkoły należy zapewnienie właściwego wyposażenia sal oraz obiektów, a także zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu na jej terenie. Nauczyciele oraz inni pracownicy szkoły mają obowiązek sprawować nadzór i opiekować się każdym dzieckiem, które jest im powierzone przez rodziców.

Obowiązek opieki i nadzoru nad uczniami dotyczy nie tylko lekcji, ale również przerw oraz zajęć dodatkowych organizowanych przez szkołę. Zarówno na jej terenie, jak i poza nią. Chodzi tu więc o miejsce i czas, w którym dziecko pozostaje pod opieką nauczyciela. 

Odpowiedzialność szkoły może zatem istnieć również w trakcie wycieczki szkolnej czy też w trakcie przejazdu autobusem szkolnym. Jeszcze większym ryzykiem obarczone są wyjazdy szkolne tzw. zielone szkoły. W trakcie ich trwania nauczyciel musi sprawować opiekę nad uczniami 24 godziny na dobę przez wszystkie dni tygodnia. Wypadki osób pozostających pod opieką szkoły mogą mieć miejsce w różnych okolicznościach. A ustalanie okoliczności i przyczyn wypadków jest kluczowe dla dochodzenia odszkodowania.

Odpowiedzialność i warunki

Przesłanki miejsca (teren szkoły) i czasu (godziny zajęć szkolnych) muszą występować łącznie. To znaczy, że odpowiedzialność szkoły nie wystąpi jeżeli do wypadku doszło na terenie szkoły, ale poza godzinami zajęć, tj. gdy dzieci nie pozostawały już pod opieką nauczyciela. Wypadkiem ucznia nie jest również zdarzenie pozbawione cechy nagłości, wywołane przyczyną wewnętrzną (np. wskutek choroby). A także takie zdarzenie, które nie spowodowało urazu lub śmierci. W przypadku wypadków uczniów analiza przyczyn wypadków pozwala na wdrożenie działań zapobiegawczych.

Podmiotem odpowiedzialnym za wypadek jest zawsze organ prowadzący szkołę. Publiczne placówki szkolne zakładają i prowadzą jednostki samorządu terytorialnego. Szkoły niepubliczne mogą prowadzić inne osoby, zarówno fizyczne, jak i prawne. Zgodnie z ustawą o systemie oświaty, właśnie na organach prowadzących spoczywa odpowiedzialność cywilna za wynikłą szkodę. Jednostki organizacyjne systemu oświaty mają obowiązek przestrzegania przepisów dotyczących bezpieczeństwa uczniów.

Obowiązki szkoły po zaistnieniu wypadku – Dochodzenie odszkodowania za wypadek osoby pozostającej pod opieką szkoły

W razie zaistnienia wypadku ucznia, pracownik szkoły, który powziął wiadomość o wypadku, niezwłocznie zapewnia poszkodowanemu opiekę. W szczególności udziela pierwszej pomocy oraz sprowadza fachową pomoc medyczną, aby zminimalizować skutki zdarzenia i zadbać o bezpieczeństwo poszkodowanego. O każdym wypadku dyrektor lub upoważniony przez niego pracownik powinien niezwłocznie powiadomić rodziców lub opiekunów prawnych poszkodowanego, pracownika służby bhp, organ prowadzący szkołę lub placówkę, radę rodziców oraz organ sprawujący nadzór pedagogiczny. 

W przypadku zaistnienia wypadku śmiertelnego, ciężkiego lub zbiorowego zawiadamia się także prokuratora i kuratora oświaty. Natomiast o wypadku w wyniku zatrucia, zawiadamia się państwowego inspektora sanitarnego. Rejestr wypadków prowadzi dyrektor zgodnie z rozporządzeniem ministra edukacji narodowej, co stanowi wymóg formalny w zakresie bezpieczeństwa i ewidencji zdarzeń.

Po wypadku dyrektor powołuje zespół powypadkowy. W skład zespołu wchodzi dyrektor, pracownik służby bhp oraz inni pracownicy szkoły. W pracach zespołu może uczestniczyć przedstawiciel organu prowadzącego. Do czasu rozpoczęcia pracy przez taki zespół, zabezpieczeniem miejsca wypadku zajmuje się dyrektor lub upoważniony pracownik szkoły. Zabezpiecza je w sposób wykluczający dopuszczenie osób niepowołanych. 

Obowiązki zespołu

Obowiązkiem zespołu powypadkowego jest zbadanie okoliczności zdarzenia. Wysłuchanie wyjaśnień poszkodowanego i świadków wypadku, zasięgnięcie opinii lekarza, zebranie wszelkich innych dowodów oraz dokonanie prawnej kwalifikacji wypadku. Zespół sporządza dokumentację powypadkową. Analizuje zebrany materiał dowodowy, dokonuje ustalenia stanu faktycznego oraz działa w celu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku. Także w sprawie ustalania okoliczności chorób zawodowych powstałych w wyniku zdarzenia. Postępowanie zespołu powypadkowego kończy protokół powypadkowy, który należy sporządzić nie później niż w ciągu 14 dni od daty uzyskania zawiadomienia o wypadku. O ile nie wystąpią uzasadnione przeszkody lub trudności uniemożliwiające sporządzenie protokołu w tym terminie. Protokół powypadkowy sporządza się zgodnie z rozporządzeniem ministra edukacji narodowej. Musi być w trzech egzemplarzach, po jednym dla poszkodowanego, szkoły oraz organu prowadzącego. Podpisują go członkowie zespołu oraz dyrektor.

Z treścią protokołu powypadkowego i z materiałami postępowania powypadkowego zaznajamia się poszkodowany lub jego opiekunowie. Przewodniczący zespołu poucza poszkodowanego o przysługujących mu prawach. W sprawach spornych rozstrzygające jest stanowisko przewodniczącego zespołu. Jeżeli dochodzi do sprzeczności istotnych ustaleń protokołu, zastrzeżenia rozpatruje organ prowadzący, a zastrzeżenia można zgłaszać w piśmie przewodniczącemu zespołu. W szczególnych okolicznościach, np. gdy poszkodowany pełnoletni zmarł, z materiałami postępowania powypadkowego zaznajamia się także jego rodziców lub opiekunów. Ustaleń protokołu mogą dotyczyć zastrzeżenia, a dotychczasowemu zespołowi można zlecić ponowne rozpatrzenie sprawy. Obowiązki szkoły obejmują także działania w zakresie bezpieczeństwa oraz w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków.

Rejestracja wypadku w szkole

Rejestracja wypadku w szkole to kluczowy element zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy na terenie placówki oraz właściwego toku postępowania powypadkowego. Gdy dochodzi do wypadku ucznia, pracownik szkoły ma obowiązek niezwłocznie udzielić poszkodowanemu pomocy i zadbać o jego bezpieczeństwo. Następnie dyrektor szkoły lub upoważniony pracownik informuje o zdarzeniu rodziców lub opiekunów, pracownika służby bezpieczeństwa i higieny pracy, społecznego inspektora pracy, organ prowadzący szkołę oraz radę rodziców. W przypadku poważniejszych zdarzeń, takich jak wypadek śmiertelny, ciężki lub zbiorowy, konieczne jest także powiadomienie prokuratora i kuratora oświaty, a w razie zatrucia – niezwłocznie państwowego inspektora sanitarnego.

Kolejnym krokiem jest powołanie zespołu powypadkowego, który odpowiada za przeprowadzenie określonych czynności dowodowych, ustalenie stanu faktycznego oraz wyjaśnienie okoliczności i przyczyn wypadku. Do czasu rozpoczęcia pracy zespołu powypadkowego miejsce wypadku musi być zabezpieczone w sposób wykluczający dopuszczenie osób niepowołanych. To pozwala na zachowanie integralności materiałów postępowania powypadkowego i rzetelne ustalenie przyczyn wypadku.

Dochodzenie odszkodowania – zespół powypadkowy

Zespół powypadkowy, w którego skład wchodzą m.in. przedstawiciele służby bezpieczeństwa i higieny pracy oraz społeczny inspektor pracy, przeprowadza szczegółowe postępowanie powypadkowe. Wysłuchuje wyjaśnień poszkodowanego i świadków wypadku, analizuje zebrany materiał dowodowy, zasięga opinii lekarza oraz sporządza protokół powypadkowy. Protokół powypadkowy powinien zostać sporządzony w terminie 14 dni od zawiadomienia o wypadku. Wyjątkiem jest tu sytuacja, gdy wystąpią trudności uniemożliwiające sporządzenie protokołu w tym czasie. Dokument ten przygotowuje się w trzech egzemplarzach – dla poszkodowanego, szkoły oraz organu prowadzącego szkołę – i podpisują go członkowie zespołu powypadkowego oraz dyrektor szkoły.

Treść protokołu powypadkowego jest niezwykle istotna, ponieważ stanowi podstawę do dalszych działań, w tym ewentualnego dochodzenia odszkodowania. Jeżeli rodzice lub opiekunowie nie zgłoszą zastrzeżeń do treści protokołu powypadkowego, postępowanie powypadkowe uznaje się za zakończone. Warto pamiętać, że prawidłowa rejestracja wypadku i kompletna dokumentacja są niezbędne nie tylko dla zapewnienia bezpieczeństwa uczniów, ale także dla skutecznego dochodzenia roszczeń z tytułu wypadków, niezależnie od posiadanego ubezpieczenia NNW.

Jak dochodzić odszkodowania za wypadek w szkole?

Bardzo częstą przyczyną wypadków w szkole i przedszkolu jest niewłaściwe sprawowanie opieki i nadzoru nad dziećmi przez nauczycieli oraz nieodpowiedni stan pomieszczeń szkoły lub przedszkola. Takie zaniedbania, o ile staną się przyczyną wypadku, mogą być podstawą roszczeń odszkodowawczych poszkodowanego dziecka. Warto bowiem wiedzieć, że często spotykane ubezpieczenie NNW nie jest jedynym źródłem odszkodowania za wypadek w szkole. Dziecku poszkodowanemu w wypadku zaistniałym wskutek zaniedbań szkoły lub przedszkola mogą przysługiwać także inne roszczenia. W tym zwłaszcza: jednorazowe odszkodowanie na pokrycie kosztów poniesionych w związku z uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia, renta, zadośćuczynienie, którego zadaniem jest zrekompensowanie wszelkich krzywd niematerialnych, takich jak np. cierpienie fizyczne i psychiczne związane z oszpeceniem ciała, zwrot kosztów leczenia. Wysokość takich świadczeń – w przeciwieństwie do ubezpieczenia NNW zależy wyłącznie od rozmiaru szkody. Poszkodowany ma prawo do wyrównania szkody w pełnej wysokości.

W przypadku zaistnienia wypadku, bardzo ważne jest gromadzenie na bieżąco całej dokumentacji związanej z leczeniem urazów wynikłych na skutek wypadku. Należy również pamiętać, że w sprawie statystycznej karty wypadku należy wypełnić odpowiedni formularz zgodnie z obowiązującymi przepisami, co jest istotnym elementem sporządzania dokumentacji powypadkowej. Co zrobić aby wypłacone świadczenie było adekwatne do poniesionych strat? Poszkodowany musi przedstawić pełną informację na temat charakteru i stopnia obrażeń oraz czasu i przebiegu leczenia. Uprawnionymi do dochodzenia roszczeń są pełnoletni uczeń albo też rodzice lub opiekunowie prawni w imieniu małoletniego ucznia.

Dochodzenie odszkodowania za wypadek osoby pozostającej pod opieką szkoły a swoje czasowe ograniczenia. Roszczenie osoby małoletniej o naprawienie szkody na osobie nie może się skończyć wcześniej niż z upływem lat dwóch od uzyskania przez nią pełnoletniości. Jeżeli szkoda wynika z przestępstwa, to roszczenie ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa.

Dochodzenie odszkodowania za wypadek osoby pozostającej pod opieką szkoły – na koniec

Na koniec warto zauważyć, że sprawy z zakresu wypadków w szkole należą do najtrudniejszych spraw odszkodowawczych, dlatego też warto skorzystać w tym zakresie z usług profesjonalistów, których doświadczenie pozwoli skutecznie wywalczyć dla poszkodowanego należne odszkodowanie.